جست‌وجو در ریس‌تاک

واژه‌نامه آکادمی

اصطلاحات و مخفف‌های تخصصی دنیای موتور اسپورت.

Hot Lap

دور سریع (Hot Lap)

Hot Lap اصطلاحی برای دور سریع است: راننده یک دور کامل پیست را با هدف ثبت زمان رقابتی طی می‌کند. در گزارش‌های فرمول یک، این نام معمولاً هم‌معنی Flying Lap به کار می‌رود و در برابر دورهای آماده‌سازی یا...

Hybrid Powertrain

پیشرانهٔ هیبریدی

پیشرانهٔ هیبریدی مجموعه‌ای است که موتور احتراق داخلی و بخش برقی را برای تولید نیروی محرک کنار هم به کار می‌گیرد. در فرمول یک، سوزاندن سوخت نیروی مکانیکی فراهم می‌کند و سامانهٔ بازیابی انرژی نیز برق را...

Hydroplaning

آب‌سواری لاستیک (Hydroplaning)

آب‌سواری لاستیک یا Hydroplaning زمانی رخ می‌دهد که لایهٔ آب میان لاستیک و آسفالت، تماس مؤثر آن‌ها را از بین می‌برد و خودرو روی آب سُر می‌خورد. در این وضعیت، توان انتقال نیروی فرمان، ترمز و شتاب به سطح...

Impeding

مانع‌شدن برای رانندهٔ دیگر

مانع‌شدن برای رانندهٔ دیگر یا Impeding، ایجاد مزاحمت غیرضروری در مسیر حرکت یا تلاش او برای ثبت زمان است؛ برای مثال وقتی خودرویی در دور آماده‌سازی، بی‌دلیل راه راننده‌ای در دور سریع را ببندد. برخورد فی...

In-lap

دور ورود به پیت

دور ورود به پیت، یا In-lap، دوری است که راننده در جریان آن به پیت‌لین برمی‌گردد. در مسابقه، این اصطلاح معمولاً برای دوری به کار می‌رود که خودرو برای انجام پیت‌استاپ وارد پیت می‌شود؛ در تمرین و تعیین خ...

Installation Lap

دور بررسی اولیهٔ خودرو

دور بررسی اولیهٔ خودرو یا Installation Lap، دوری با هدف کنترل کارکرد سامانه‌های خودرو پیش از ادامهٔ برنامهٔ رانندگی است. راننده از پیت خارج می‌شود، عملکردهایی مانند گاز، ترمز، تجهیزات الکترونیکی و هید...

Intermediate Tyres

لاستیک اینترمدیت

لاستیک اینترمدیت یا Intermediate Tyres، لاستیک شیاردار فرمول یک برای پیست نمناک یا خیسِ بدون آب جمع‌شدهٔ زیاد است. کاربرد آن میان لاستیک اسلیکِ مخصوص خشکی و لاستیک تمام‌بارانی قرار می‌گیرد؛ سطحی که بر...

ICE

Internal Combustion Engine

موتور احتراق داخلی (ICE)

ICE مخفف Internal Combustion Engine، به معنی موتور احتراق داخلی است. در این موتور، سوخت داخل محفظهٔ احتراق می‌سوزد و فشار گازها پیستون‌ها را حرکت می‌دهد؛ این حرکت از راه میل‌لنگ به کار مکانیکی تبدیل م...

ICE

Internal Combustion Engine

موتور احتراق داخلی

موتور احتراق داخلی یا Internal Combustion Engine (ICE)، موتوری است که با سوزاندن سوخت در داخل خود، بخشی از انرژی آزادشده را به کار مکانیکی تبدیل می‌کند. در نوع پیستونی، گازهای حاصل از احتراق منبسط می‌...

Interval

فاصله با خودروی جلویی

فاصله با خودروی جلویی یا Interval، اختلاف زمانی یک راننده با نفر بلافاصله جلوتر از او در ترتیب مسابقه است. این مقدار معمولاً برحسب ثانیه نمایش داده می‌شود و نشان می‌دهد آن دو در نقطهٔ مقایسهٔ زمان‌سنج...

Jack Man

مسئول جک

مسئول جک یا Jack Man، عضو خدمهٔ پیت‌استاپ است که با جک، جلو یا عقب خودرو را بالا می‌برد تا چرخ‌ها از زمین جدا شوند و تعویض لاستیک انجام شود. در توقف عادیِ فرمول یک، جک‌های جلو و عقب با هماهنگیِ بخش‌ها...

Jump Start

استارت زودهنگام

استارت زودهنگام یعنی خودرو در استارت ایستاده، پیش از صادرشدن علامت شروع از جایگاه خود حرکت کند. در فرمول یک، علامت آغاز استارت معمول، خاموش‌شدن چراغ‌های قرمز است؛ واکنش سریع پس از خاموش‌شدن آن‌ها با ح...

Kerb

کرب

کرب، یا Kerb، لبهٔ برجسته‌ای در حاشیهٔ پیست، به‌ویژه کنار پیچ‌هاست که شکل و رنگ آن می‌تواند در بخش‌های مختلف مسیر متفاوت باشد. رانندگان گاهی بخشی از خودرو را روی کرب می‌برند تا خط عبور مناسبی از پیچ د...

Kevlar

کولار

کولار (Kevlar) نام تجاری نوعی الیاف مصنوعیِ پاراآرامید است که نسبت استحکام کششی به وزن بالایی دارد و در برابر گرما و بریدگی مقاوم است. این ویژگی‌ها آن را برای ساخت مواد و لایه‌های حفاظتی مناسب می‌کنند...

KERS

Kinetic Energy Recovery System

سیستم بازیابی انرژی جنبشی (KERS)

KERS مخفف Kinetic Energy Recovery System و به معنی سیستم بازیابی انرژی جنبشی است. در کاربرد تاریخی فرمول یک، این نام به سامانه‌ای گفته می‌شود که بخشی از انرژی خودرو در ترمزگیری را برای استفادهٔ دوباره...

KERS

Kinetic Energy Recovery System

سیستم بازیابی انرژی جنبشی

سیستم بازیابی انرژی جنبشی، یا Kinetic Energy Recovery System، سامانه‌ای است که بخشی از انرژی حرکت خودرو را هنگام کاهش سرعت بازیابی و ذخیره می‌کند تا بعداً برای کمک به حرکت دوباره مصرف شود. این فناوری...

Lap Record

رکورد دور پیست

رکورد دور پیست یا Lap Record، در آمار رایج فرمول یک سریع‌ترین زمان دوری است که در مسابقهٔ گرندپری روی آن مسیر ثبت شده است. زمان سریع‌ترِ تعیین خط در این تعریف جای رکورد مسابقه را نمی‌گیرد؛ حتی اگر از...

Lap Time

زمان دور

زمان دور یا Lap Time، مدت زمانی است که خودرو برای کامل‌کردن یک دور پیست صرف می‌کند. در نمایش زمان‌گیری، این مقدار معمولاً با دقیقه، ثانیه و هزارم ثانیه خوانده می‌شود. برای نمونهٔ فرضی، زمان ۱:۲۳٫۴۵۶ ی...

Lap Time Deletion

حذف زمان دور

حذف زمان دور، بی‌اعتبارشدن یک یا چند زمان ثبت‌شده است؛ آن زمان دیگر نمی‌تواند مبنای نتیجهٔ معتبرِ مربوط باشد. این اقدام به معنی حذف خودکار راننده از کل جلسه نیست. مقررات ورزشی فرمول یک ۲۰۲۶ به داوران...

Lapped

یک دور عقب‌افتادن

یک دور عقب‌افتادن یا Lapped یعنی خودروی پیشرو پس از طی‌کردن یک دور بیشتر، دوباره به خودروی عقب‌تر می‌رسد و از آن عبور می‌کند. این وضعیت با سبقت عادی میان دو خودروی هم‌دور فرق دارد: خودروی پیشرو با دور...

Launch Control

کنترل حرکت در استارت

کنترل حرکت در استارت، یا Launch Control، سامانه‌ای برای خودکارکردن بخشی از مدیریت حرکت‌گیری از حالت سکون است؛ برای مثال، هماهنگ‌کردن گشتاور و درگیری کلاچ به‌گونه‌ای که شتاب آغازین به دست آید و هرزگردی...

Laying Down Rubber

نشستن لاستیک روی پیست

نشستن لاستیک روی پیست یا Laying Down Rubber، فرایندی است که طی آن مقداری از لاستیکِ جداشده از تایرها روی سطح مسیر باقی می‌ماند. با عبور مکرر خودروها، این لایه می‌تواند چسبندگی خط حرکت را بیشتر کند و ب...

Leaving the Track and Gaining an Advantage

کسب برتری با خروج از پیست

کسب برتری با خروج از پیست، استفاده از مسیری بیرون از محدودهٔ مجاز به شکلی است که مزیت پایداری نسبت به رعایت مسیر ایجاد کند. این مزیت فقط سبقت‌گرفتن نیست؛ نگه‌داشتن جایگاهی که با طی‌کردن مسیر مجاز از د...

Left-foot Braking

ترمزگیری با پای چپ

ترمزگیری با پای چپ یا Left-foot Braking، شیوه‌ای از رانندگی است که در آن پای چپ پدال ترمز را کنترل می‌کند و پای راست برای پدال گاز به کار می‌رود. با چیدمان بدون پدال کلاچ در خودروی فرمول یک، راننده بر...

Lift and Coast

برداشتن پا از گاز و حرکت با اینرسی

برداشتن پا از گاز و حرکت با اینرسی یا Lift and Coast، روشی است که راننده پیش از رسیدن به محل معمول ترمزگیری، پدال گاز را رها می‌کند و بخشی از مسیر را با حرکت باقی‌ماندهٔ خودرو طی می‌کند؛ سپس برای ورود...

Lock-up

قفل‌شدن چرخ

قفل‌شدن چرخ، یا Lock-up، وضعیتی هنگام ترمزگیری است که چرخ از چرخیدن می‌ایستد، درحالی‌که خودرو هنوز حرکت می‌کند. در نتیجه، لاستیک به‌جای غلتیدن عادی روی آسفالت کشیده می‌شود. این اتفاق معمولاً زمانی رخ...

Long Run

ران طولانی

ران طولانی یا Long Run، برنامه‌ای از چندین دور متوالی است که به تیم امکان می‌دهد رفتار خودرو و لاستیک را در گذر دورها بررسی کند. در تمرین‌ها، چنین رانی اغلب برای شناخت عملکردِ قابل‌تداوم و آماده‌سازی...

Marbles

تکه‌های لاستیک روی پیست

ماربلز، یا Marbles، تکه‌های لاستیکی است که در جریان رانندگی از تایرها جدا و روی سطح پیست جمع می‌شوند. این تکه‌ها معمولاً بیرون از خط معمول مسابقه بیشتر دیده می‌شوند. عبور از روی آن‌ها می‌تواند تماس مؤ...

Marshal

مارشال

مارشال یا Marshal، یکی از عوامل رسمیِ اجرای ایمن رویداد در پیست است که در وظایفی مانند نشان‌دادن پرچم، مشاهده و گزارش حادثه، پاک‌سازی مسیر یا کمک به بازیابی خودرو نقش دارد. این کارها میان گروه‌های مخت...

Medical Car

خودروی پزشکی

خودروی پزشکی یا Medical Car، وسیلهٔ پاسخ سریع برای رساندن پزشک و تجهیزات ضروری به محل حادثه در پیست است. رانندهٔ حرفه‌ای، خودرو را هدایت می‌کند تا گروه پزشکی بتواند با ایمنی به محل برسد و رسیدگی اولیه...

Medical Centre

مرکز پزشکی

مرکز پزشکی یا Medical Centre، محل مجهز رسیدگی پزشکی در مجموعهٔ پیست است که برای ارزیابی رانندگان و مراقبت اولیه پس از حادثه به کار می‌رود. مراجعهٔ راننده می‌تواند برای بررسی احتیاطی باشد؛ انتقال به ای...

Medium Tyre

لاستیک مدیوم

لاستیک مدیوم یا Medium Tyre، گزینهٔ میانی از میان سه ترکیب لاستیک خشکِ انتخاب‌شده برای یک رویداد فرمول یک است و نشان زرد روی دیواره دارد. از نظر نام‌گذاری، میان سافت و هارد قرار می‌گیرد؛ این نام به یک...

Mini-sector

مینی‌سکتور

مینی‌سکتور یا Mini-sector، بخش کوتاه‌تری از مسیر برای مقایسهٔ زمان عبور خودروهاست که درون تقسیم‌بندی سکتورهای اصلی قرار می‌گیرد. استفاده از این بخش‌های کوچک‌تر کمک می‌کند اختلاف عملکرد در قسمت محدودتر...

Monocoque

مونوکوک

مونوکوک یا Monocoque، پوستهٔ باربر مرکزی خودروی فرمول یک است که راننده درون آن قرار می‌گیرد و اجزایی مانند موتور و تعلیق به آن متصل می‌شوند. این سازه بخشی اساسی از شاسی است؛ نام آن به معنی تمام خودرو...

MGU-H

Motor Generator Unit – Heat

موتور ژنراتور حرارتی (MGU-H)

MGU-H مخفف Motor Generator Unit – Heat، یا موتور ژنراتور حرارتی، قطعهٔ برقیِ متصل به توربوشارژر در نسل پیشرانه‌های فرمول یکِ ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۵ بود. در نقش ژنراتور، از چرخش محور توربو برای تولید برق استفاده...

MGU-H

Motor Generator Unit – Heat

موتور ژنراتور حرارتی

موتور ژنراتور حرارتی یا Motor Generator Unit – Heat، با مخفف MGU-H، جزء الکتریکیِ متصل به مجموعهٔ توربوشارژر در نسل پیشرانه‌های فرمول یکِ ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۵ بود. این قطعه از چرخش توربو برای تولید برق استفاد...

MGU-K

Motor Generator Unit – Kinetic

موتور ژنراتور جنبشی (MGU-K)

MGU-K مخفف Motor Generator Unit – Kinetic، یا موتور ژنراتور جنبشی، ماشین الکتریکی‌ای است که هم می‌تواند برق را به حرکت مکانیکی تبدیل کند و هم از حرکت مکانیکی برق بسازد. در نقش موتور به رانش خودرو کمک...

MGU-K

Motor Generator Unit – Kinetic

موتور ژنراتور جنبشی

موتور ژنراتور جنبشی یا Motor Generator Unit – Kinetic، با مخفف MGU-K، ماشین الکتریکیِ پیشرانهٔ فرمول یک است که می‌تواند انرژی مکانیکی را به برق و برق را به انرژی مکانیکی تبدیل کند. در حالت مولد، از مس...

Multi-stop Strategy

استراتژی با چند توقف

استراتژی با چند توقف، برنامه‌ای برای مسابقه است که در آن خودرو بیش از یک بار به پیت می‌آید؛ معمولاً برای تعویض لاستیک و تقسیم مسافت به بخش‌های کوتاه‌تر. استراتژی دو توقف هم یکی از شکل‌های این روش است....

Net Zero by 2030

هدف انتشار خالص صفر کربن تا سال ۲۰۳۰

هدف انتشار خالص صفر کربن تا سال ۲۰۳۰، تعهد محیط‌زیستی فرمول یک برای کاهش انتشار در محدودهٔ تعریف‌شدهٔ فعالیت‌هایش و جبران انتشار اجتناب‌ناپذیر باقی‌مانده است. این نام یک هدف زمان‌دار را بیان می‌کند؛ ا...

Net Zero Carbon

انتشار خالص صفر کربن

انتشار خالص صفر کربن یعنی پس از کاهش انتشار، مقدار باقی‌مانده‌ای که حذف‌کردنش ممکن نیست با برداشت کربن از جو متوازن شود. واژهٔ «خالص» اهمیت دارد: این وضعیت لزوماً به معنی متوقف‌شدن همهٔ فعالیت‌های منت...

Night Race

مسابقهٔ شبانه

مسابقهٔ شبانه یا Night Race، مسابقه‌ای است که در تاریکیِ شبِ محل برگزاری و با روشناییِ مصنوعی پیست انجام می‌شود. معیار این نام، زمان محلی رویداد است؛ ممکن است بیننده‌ای در کشور دیگر همان مسابقه را در...

NC

Not Classified

رده‌بندی‌نشدن (NC)

NC مخفف Not Classified و به معنی «رده‌بندی‌نشدن» است. معنی مخفف در راهنمای علائم نتایج FIA در نتیجهٔ مسابقهٔ فرمول یک، این وضعیت برای خودرویی مطرح می‌شود که حدنصاب لازمِ دورهای کامل‌شده را نداشته باشد...

NC

Not Classified

رده‌بندی‌نشدن

رده‌بندی‌نشدن یا Not Classified به وضعیتی گفته می‌شود که خودرو شرایط لازم برای قرارگرفتن در رده‌بندی مسابقه را نداشته باشد. در مسابقهٔ اصلی و اسپرینت فرمول یک فصل ۲۰۲۶، خودرویی که تعداد دورهای کامل‌شد...

One-stop Strategy

استراتژی با یک توقف

استراتژی با یک توقف، برنامه‌ای است که خودرو در آن فقط یک بار برای پیت‌استاپ وارد پیت می‌شود. با تعویض لاستیک در همان توقف، مسابقه به دو استینت تقسیم می‌شود. مزیت این روش، پرهیز از هزینهٔ توقف اضافی و...

One-two Finish

کسب جایگاه اول و دوم توسط یک تیم

کسب جایگاه اول و دوم توسط یک تیم یا One-two Finish، یعنی دو رانندهٔ یک تیم در پایان مسابقه اول و دوم شوند. این عبارت معمولاً به نتیجهٔ دو خودرو اشاره دارد، نه اینکه آن‌ها مسابقه را از دو جایگاه اول آغ...

Operational Regulations

مقررات عملیاتی

مقررات عملیاتی، بخشی از قواعد فرمول یک است که چگونگی انجام بعضی فعالیت‌های تیم‌ها و سازندگان پیشرانه و محدودیت منابع توسعه را تنظیم می‌کند. در ساختار فصل ۲۰۲۶، این قواعد در بخش F قرار دارند و موضوعاتی...

Option Tyre

لاستیک آپشن

لاستیک آپشن یا Option Tyre به انتخاب نرم‌ترِ لاستیک خشک در مقایسه با انتخاب سخت‌ترِ «پرایم» گفته می‌شود. این نام رابطهٔ دو انتخاب را بیان می‌کند؛ بنابراین آپشن لزوماً همیشه یک ترکیب مشخص یا همان لاستی...

Out-lap

دور خروج از پیت

دور خروج از پیت یا Out-lap دوری است که راننده در آن از پیت به پیست برمی‌گردد. در مسابقه، این اصطلاح به دور بلافاصله پس از پیت‌استاپ اشاره دارد؛ در تمرین و تعیین خط نیز دور خروج از گاراژ و آماده‌شدن بر...

Outbrake

سبقت با ترمزگیری دیرتر

سبقت با ترمزگیری دیرتر یا Outbrake، تلاشی برای عبور از حریف است که در آن راننده دیرتر از او ترمز می‌گیرد تا در فاصلهٔ باقی‌مانده تا پیچ جلو بیفتد. اختلاف اصلی در زمان یا محل شروع کاهش سرعت است؛ راننده...