جست‌وجو در ریس‌تاک

واژه‌نامه آکادمی

اصطلاحات و مخفف‌های تخصصی دنیای موتور اسپورت.

TC

Turbocharger

توربوشارژر

توربوشارژر یا Turbocharger، دستگاهی است که با استفاده از انرژی گازهای خروجی موتور، هوای ورودی آن را فشرده می‌کند. گاز اگزوز یک توربین را می‌چرخاند و محور متصل به آن، کمپرسورِ مسیر هوای ورودی را به حرک...

Turbulence

آشفتگی جریان هوا

آشفتگی جریان هوا یا Turbulence، وضعیت نامنظم جریان است که در آن حرکت هوا با نوسان‌ها و گردابه‌های گوناگون همراه می‌شود. این اصطلاح فقط نامِ باد جانبی یا وزش ناگهانی هوا نیست؛ به رفتار خودِ جریان اشاره...

Two-stop Strategy

استراتژی با دو توقف

استراتژی با دو توقف یعنی تیم قصد دارد در طول مسابقه دو پیت‌استاپ انجام بدهد. اگر هر دو توقف برای تعویض لاستیک باشند، مسافت معمولاً میان سه استینت، یعنی سه بخش رانندگی با سه دست لاستیک، تقسیم می‌شود. ت...

Tyre Barrier

دیوار لاستیکی

دیوار لاستیکی یا Tyre Barrier، مانع ایمنی کنار پیست است که از مجموعه‌ای از لاستیک‌های روی‌هم‌چیده و به‌هم‌متصل ساخته می‌شود تا بخشی از انرژی برخورد خودرو را جذب کند. منظور، توده‌ای تصادفی از لاستیک‌ها...

Tyre Blanket

پتوی گرم‌کن لاستیک

پتوی گرم‌کن لاستیک یا Tyre Blanket، پوشش برقیِ گرم‌کننده‌ای است که دور لاستیک قرار می‌گیرد تا پیش از حرکت خودرو در پیست، آن را گرم کند. این وسیله را Tyre Warmer هم می‌نامند. پتو بخشی از آماده‌سازی لاس...

Tyre Blowout

ترکیدن لاستیک

ترکیدن لاستیک یا Tyre Blowout به خرابی ناگهانی و شدید لاستیک گفته می‌شود که توان حفظ فشار و شکل عادی آن را مختل می‌کند. این اتفاق با افت تدریجی چسبندگی متفاوت است و می‌تواند یک‌باره رفتار خودرو را تغی...

Tyre Carcass

ساختار داخلی لاستیک

ساختار داخلی لاستیک یا Tyre Carcass، پوستهٔ تقویت‌شده و باربرِ زیر بخش بیرونی لاستیک است که به حفظ شکل و رفتار مکانیکی آن کمک می‌کند. لاستیک فقط یک تکه لاستیکِ یکپارچه نیست؛ لایه‌های تقویتی، بخش‌های ا...

Tyre Cliff

افت ناگهانی عملکرد لاستیک (Tyre Cliff)

Tyre Cliff مرحله‌ای از افت عملکرد لاستیک است که در آن سرعت و چسبندگی به‌جای کاهش تدریجی، با شیب بسیار تندتری پایین می‌آیند. منظور افتِ پایدار عملکرد است که با ادامهٔ رانندگی برنمی‌گردد؛ بنابراین ادامه...

Tyre Compound

ترکیب لاستیک

ترکیب لاستیک یا Tyre Compound به فرمول مواد لاستیکی آن گفته می‌شود که بر ویژگی‌هایی مانند چسبندگی و دوام اثر می‌گذارد. در فرمول یک، انتخاب ترکیب بخشی از مصالحه میان سرعت و طول عمر لاستیک است: ترکیب نر...

Tyre Crossover Point

نقطهٔ تغییر برتری نوع لاستیک

نقطهٔ تغییر برتری نوع لاستیک یا Tyre Crossover Point، مرحله‌ای از تغییر شرایط پیست است که در آن یک نوع لاستیک نسبت به نوع دیگر انتخاب مؤثرتری می‌شود؛ مثلاً وقتی مسیر آن‌قدر خشک شده که اسلیک از اینترمد...

Tyre Degradation

افت عملکرد لاستیک

افت عملکرد لاستیک، یا Tyre Degradation، کاهش توان لاستیک برای ارائهٔ چسبندگی و عملکرد موردنیاز در ادامهٔ استفاده است. در گزارش مسابقه، شنیدن «دِگ» معمولاً به همین مسئله اشاره دارد: لاستیکی که دیگر مان...

Tyre Heat Cycle

چرخهٔ حرارتی لاستیک

چرخهٔ حرارتی لاستیک، فرایند گرم‌شدن لاستیک هنگام استفاده و سپس سردشدن دوبارهٔ آن است. برای مثال، یک دست لاستیک ممکن است در تمرین چند دور کار کند و پس از بازگشت به گاراژ سرد شود؛ این مجموعهٔ گرم‌شدن و...

Tyre Management

مدیریت لاستیک

مدیریت لاستیک یا Tyre Management، تنظیم شیوهٔ رانندگی و استفاده از لاستیک برای حفظ چسبندگی و کنترل افت عملکرد آن در طول یک استینت است؛ یعنی بخشی از مسابقه که با یک دست لاستیک طی می‌شود. راننده و تیم ب...

Tyre Operating Window

بازهٔ عملکرد مناسب لاستیک

بازهٔ عملکرد مناسب لاستیک، یا Tyre Operating Window، محدوده‌ای از دمای کار لاستیک است که در آن می‌تواند چسبندگی و عملکرد مطلوب خود را ارائه کند. سردتر بودن از این محدوده، دسترسی به چسبندگی لازم را دشو...

Tyre Pressure

فشار باد لاستیک

فشار باد لاستیک یا Tyre Pressure، فشار گاز داخل لاستیک است که به آن کمک می‌کند بار خودرو را تحمل کند و شکل مناسبش را هنگام حرکت نگه دارد. تغییر این فشار بر میزان تغییر شکل لاستیک و تماس آن با آسفالت ا...

Tyre Temperature

دمای لاستیک

دمای لاستیک بیان می‌کند لاستیک تا چه اندازه گرم است و یکی از عوامل تعیین‌کنندهٔ چسبندگی آن است. لاستیک مسابقه در یک محدودهٔ کاری مناسب بهترین عملکرد را دارد؛ پایین‌تر از آن ممکن است چسبندگی کافی تولید...

Tyre Tread

رویهٔ لاستیک

رویهٔ لاستیک یا Tyre Tread، بخش بیرونی لاستیک است که هنگام غلتیدن با زمین تماس پیدا می‌کند. جنس این لایه و شکل سطح آن در تولید چسبندگی نقش دارند. رویه با ساختار داخلیِ نگهدارندهٔ لاستیک یکسان نیست؛ سا...

Tyre Wear

سایش لاستیک

سایش لاستیک، یا Tyre Wear، کم‌شدن مادهٔ رویهٔ لاستیک بر اثر استفاده و تماس با سطح پیست است. با ادامهٔ این فرایند، لایهٔ لاستیکیِ در تماس با مسیر نازک‌تر می‌شود. بنابراین سایش به تغییر فیزیکیِ خود لاست...

Under Investigation

در حال بررسی توسط داوران

«در حال بررسی توسط داوران» یا Under Investigation، پیامی است که نشان می‌دهد یک حادثه یا تخلف ادعایی وارد مرحلهٔ رسیدگی داوران شده است. این پیام هنوز اعلام مقصربودن راننده یا صدور جریمه نیست؛ نتیجه ممک...

Undercut

آندرکات

آندرکات یا Undercut تلاش برای جلو افتادن از رقیب با زودتر انجام‌دادن پیت‌استاپ و استفاده از مزیت عملکردی لاستیک تازه است. راننده‌ای که پشت سر رقیب قرار دارد، زودتر توقف می‌کند و سعی می‌کند پیش از پیت‌...

Understeer

کم‌فرمانی

کم‌فرمانی (Understeer) حالتی در پیچیدن است که خودرو نسبت به آنچه راننده با فرمان درخواست می‌کند، کمتر تغییر جهت می‌دهد. در این وضعیت، چسبندگی جلوی خودرو برای دنبال‌کردن مسیر موردنظر کافی نیست و خودرو...

Unlapping

پس‌گرفتن دور ازدست‌رفته

پس‌گرفتن دور ازدست‌رفته یا Unlapping، زمانی رخ می‌دهد که رانندهٔ دورخورده با عبور دوباره از خودرویی که او را دور زده، یک دور از عقب‌افتادگی‌اش را نسبت به همان خودرو جبران می‌کند. این عبور لزوماً سبقت...

Unsafe Release

خروج ناایمن از پیت

خروج ناایمن از پیت یا Unsafe Release، رهاکردن خودرو از گاراژ یا محل پیت‌استاپ به شکلی است که وضعیت خطرناکی ایجاد کند، یا خودِ خودرو در وضعیتی ناایمن وارد حرکت شود. پس موضوع فقط نزدیک‌شدن دو خودرو نیست...

Upgrade

ارتقای خودرو

ارتقای خودرو یا Upgrade، تغییر در قطعه یا طراحی خودرو با هدف بهبود عملکرد آن است. این اصطلاح می‌تواند به یک قطعه یا مجموعه‌ای هماهنگ از تغییرات اشاره کند؛ مثلاً تغییر اجزای آیرودینامیکی برای تولید نیر...

Venturi Tunnel

تونل ونتوری

تونل ونتوری (Venturi Tunnel) کانالی با بخش میانی باریک‌تر و خروجی بازشونده است که جریان هوا را شتاب می‌دهد و فشار را در ناحیه‌ای از مسیر کاهش می‌دهد. در کف خودروهای فرمول یک نسل ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵، زمین سطح...

VSC

Virtual Safety Car

خودروی ایمنی مجازی

خودروی ایمنی مجازی یا VSC روشی برای خنثی‌کردن رقابت و کاهش سرعت خودروها هنگام وجود خطر است، بدون آنکه خودروی راهبری وارد پیست شود. در فرمول یک از این روال برای وضعیتی استفاده می‌شود که به پرچم زرد دوت...

VSC

Virtual Safety Car

خودروی ایمنی مجازی (VSC)

VSC مخفف Virtual Safety Car و به معنی «خودروی ایمنی مجازی» است؛ روشی برای کاهش کنترل‌شدهٔ سرعت خودروها هنگام خطر که به ورود یک خودروی ایمنی واقعی برای هدایت صف نیاز ندارد. در فرمول یک ۲۰۲۶، این روش با...

Visor

طلق کلاه ایمنی

طلق کلاه ایمنی یا Visor، صفحهٔ جلوی کلاه تمام‌صورت است که امکان دیدن مسیر را فراهم می‌کند و از صورت و چشم‌های راننده در برابر عوامل بیرونی حفاظت می‌کند. این صفحه می‌تواند شفاف یا تیره باشد؛ انتخاب آن...

Weight Distribution

توزیع وزن

توزیع وزن یا Weight Distribution، سهمی است که هر بخش یا محور خودرو از وزن کل تحمل می‌کند؛ در بحث فرمول یک معمولاً نسبت سهم محور جلو و عقب منظور است. برای سنجش ایستای این نسبت، خودرو در حالت مشخص روی س...

Weight Transfer

انتقال بار

انتقال بار (Weight Transfer) تغییر سهم چرخ‌ها از بار عمودیِ وارد بر سطح پیست در اثر تغییر حرکت خودروست. نمونهٔ روشن آن هنگام ترمزگیری رخ می‌دهد: بار محور جلو افزایش می‌یابد و بار محور عقب کمتر می‌شود....

Wet Tyres

لاستیک بارانی

لاستیک بارانی یا Wet Tyres، در نام‌گذاری فرمول یک به لاستیکِ مخصوص شرایط پرآب و بارش شدید اشاره دارد که با نام Full Wet نیز شناخته می‌شود. این نوع با علامت آبی روی دیواره مشخص است و برای تخلیهٔ آب بیش...

Wheel Gun

آچار بادی چرخ

آچار بادی چرخ یا Wheel Gun، ابزار خدمهٔ پیت برای باز و بسته‌کردن سریع مهرهٔ نگه‌دارندهٔ چرخ است. در نوع پنوماتیک این ابزار، گاز فشرده نیروی لازم را فراهم می‌کند و اپراتور با فعال‌کردن آن، مهره را شل ی...

Wheel Tether

کابل مهار چرخ

کابل مهار چرخ یا Wheel Tether، اتصال ایمنیِ انعطاف‌پذیری است که برای محدودکردن جداشدن چرخ از خودرو در تصادف به کار می‌رود. اگر قطعات تعلیق آسیب ببینند، این اتصال کمک می‌کند مجموعهٔ چرخ از خودرو دور نش...

Wheelbase

فاصلهٔ محوری

فاصلهٔ محوری یا Wheelbase، فاصلهٔ طولی میان مرکز محور چرخ‌های جلو و مرکز محور چرخ‌های عقب خودرو است. این اندازه، طول کامل خودرو از دماغه تا انتها نیست؛ بخش‌هایی از بدنه می‌توانند جلوتر یا عقب‌تر از مح...

Wheelspin

هرزگردی چرخ

هرزگردی چرخ، یا Wheelspin، لغزش چرخ محرک هنگام شتاب‌گیری است؛ چرخ سریع‌تر از مقداری می‌چرخد که با پیشروی خودرو و غلتیدن روی مسیر متناسب باشد. وقتی نیروی محرکِ درخواستی از توان انتقال نیرو در تماس لاست...

White Flag

پرچم سفید

پرچم سفید در مسابقه‌های پیستی تحت مقررات FIA، هشدار می‌دهد که خودرویی بسیار کندتر در محدودهٔ تحت پوشش آن پست مارشالی حرکت می‌کند. این علامت برای جلب توجه راننده به اختلاف سرعت پیش رو نمایش داده می‌شود...

Wind Tunnel

تونل باد

تونل باد تأسیساتی برای آزمایش فیزیکی اثر جریان هوا بر یک جسم است. در فرمول یک، مدل خودرو در بخش آزمایش قرار می‌گیرد و هوا از اطراف آن عبور داده می‌شود. در تونل‌های دارای زمین متحرک، نواری زیر مدل حرکت...

Works Team

تیم کارخانه‌ای

تیم کارخانه‌ای در بحث پیشرانهٔ فرمول یک، تیم اصلیِ مرتبط با برنامهٔ یک سازندهٔ پیشرانه است؛ در برابر تیم‌های مشتری قرار می‌گیرد که پیشرانهٔ همان سازنده را دریافت می‌کنند. این رابطه می‌تواند با مالکیت...

WMSC

World Motor Sport Council

شورای جهانی ورزش‌های موتوری (WMSC)

WMSC مخفف World Motor Sport Council و نام شورای جهانی ورزش‌های موتوری FIA است. این شورا در سطح بین‌المللی دربارهٔ مقررات، ایمنی و توسعهٔ رشته‌های ورزش موتوری تصمیم می‌گیرد؛ کارش به فرمول یک محدود نیست...

WMSC

World Motor Sport Council

شورای جهانی ورزش‌های موتوری

شورای جهانی ورزش‌های موتوری، یکی از ارکان تصمیم‌گیری FIA در امور ورزش‌های موتوری بین‌المللی است که دربارهٔ مقررات، ایمنی و توسعهٔ رشته‌های مسابقه‌ای تصمیم می‌گیرد. نام انگلیسی آن World Motor Sport Cou...

X-Mode

حالت ایکس

حالت ایکس یا X-Mode نامی بود که در معرفی اولیهٔ مقررات فرمول یک برای فصل ۲۰۲۶، به آرایش کم‌درگِ آیرودینامیک فعال داده شد. در اطلاعیهٔ ۶ ژوئن ۲۰۲۴، FIA توضیح داد که تغییر وضعیت بخش‌های متحرک بال جلو و...

Yellow and Red Striped Flag

پرچم راه‌راه زرد و قرمز

پرچم راه‌راه زرد و قرمز، علامت کاهش چسبندگی سطح پیست در محدودهٔ پس از محل نمایش پرچم است؛ برای مثال وقتی روغن یا آب روی مسیر قرار گرفته باشد. این پرچم معمولاً ثابت نگه داشته می‌شود تا راننده بداند سطح...

Yellow Flag

پرچم زرد

پرچم زرد علامت خطر است. در حالت تک‌پرچمِ در حال تکان‌دادن، راننده باید سرعتش را کم کند، سبقت نگیرد و آمادهٔ تغییر مسیر باشد؛ خطر می‌تواند کنار پیست یا روی بخشی از آن باشد. در فرمول یک، علامت متناظر رو...

Zylon

زایلون

زایلون (Zylon) نام تجاری نوعی الیاف مصنوعی پلیمری از خانوادهٔ PBO است که استحکام کششی و مقاومت حرارتی بالایی دارد. استحکام کششی یعنی ماده تا چه اندازه می‌تواند نیروی کشیدن را پیش از گسیختن تحمل کند؛ ه...