واژهنامه آکادمی
اصطلاحات و مخففهای تخصصی دنیای موتور اسپورت.
Damper
دمپر
دمپر یا Damper، قطعهای در سیستم تعلیق است که حرکت و نوسان فنر و چرخ را مهار میکند تا خودرو پس از عبور از ناهمواری به جهشهای پیدرپی ادامه ندهد. در نوع هیدرولیکی، مقاومت در برابر عبور سیال از مسیرها...
Debrief
جلسهٔ بررسی عملکرد
جلسهٔ بررسی عملکرد یا Debrief، نشستی پس از رانندگی، جلسهٔ پیست یا مسابقه است که در آن راننده و گروه مهندسی دادهها و تجربهٔ اجرا را مرور میکنند. هدف این است که مشخص شود چه چیز مطابق انتظار پیش رفته،...
Defending
دفاع از جایگاه
دفاع از جایگاه یا Defending، مجموعهٔ انتخابهای راننده برای جلوگیری از سبقت حریف پشت سر است. انتخاب مسیر داخلی پیش از پیچ یا تنظیم خط حرکت برای سختترکردن حمله میتواند بخشی از دفاع باشد، اما راننده ه...
Delayed Start
استارت بهتعویقافتاده
استارت بهتعویقافتاده وضعیتی است که مدیر مسابقه، پیش از آغاز دور شکلگیری، شروع برنامهریزیشده را عقب میاندازد. در مقررات فرمول یک ۲۰۲۶، این تصمیم با چراغهای نارنجی، تابلوی «DELAYED START» و پیام...
Delta
دلتا
دلتا، اختلاف یک زمان با زمان مرجع است. در نمایش مقایسهٔ دور، اگر زمان راننده از مرجع کمتر باشد، اختلاف معمولاً با علامت منفی و اگر بیشتر باشد با علامت مثبت نشان داده میشود. پس برای فهم دلتا باید دانس...
Derating
کاهش توان برقی پیشرانه (Derating)
کاهش توان برقی پیشرانه، یا Derating، در گزارشهای فرمول یک به وضعیتی گفته میشود که کمک توان بخش هیبرید کاهش مییابد، چون انرژی الکتریکیِ قابلاستفاده برای ادامهٔ آن کمک در دسترس نیست. خودرو ممکن است...
Development Driver
رانندهٔ توسعه
رانندهٔ توسعه یا Development Driver، رانندهای است که با انجام برنامههای شبیهساز، آزمایش و ارائهٔ بازخورد، به توسعه و شناخت بهتر خودرو کمک میکند. ارزش کار او فقط ثبت زمان سریع نیست؛ مهندسان به ارزی...
DNF
تمامنکردن مسابقه (DNF)
DNF مخفف Did Not Finish و به معنی «تمامنکردن مسابقه» است: راننده استارت زده، اما مسابقه را تا پایان ادامه نداده است. برای مثال، خرابی خودرو یا آسیب ناشی از برخورد میتواند به کناررفتن پیش از پایان من...
DNF
تمامنکردن مسابقه
تمامنکردن مسابقه یا Did Not Finish، به این معنی است که راننده مسابقه را آغاز کرده، اما پیش از پایان از ادامهٔ آن بازمانده است. این وضعیت با مخفف DNF شناخته میشود و بهتنهایی نمیگوید علت کناررفتن، م...
DNQ
راهنیافتن به مسابقه (DNQ)
DNQ مخفف Did Not Qualify و به معنی «راهنیافتن به مسابقه» از مسیر تعیین خط است. این مخفف بیانگر نگرفتن شرایط لازم است و نباید آن را صرفاً معادل حذف در Q1، Q2 یا Q3 دانست. رانندهای که از ادامهٔ تعیین...
DNQ
راهنیافتن به مسابقه
راهنیافتن به مسابقه یا Did Not Qualify، به کسبنکردن شرایط لازم برای حضور در مسابقه از مسیر تعیین خط اشاره دارد و با مخفف DNQ شناخته میشود. این مفهوم با حذفشدن از مرحلهٔ اول تعیین خط فرق دارد؛ بسیا...
DNS
شروعنکردن مسابقه
شروعنکردن مسابقه یا Did Not Start، وضعیتی است که راننده به مسابقه راه یافته، اما استارت آن را انجام نداده است. این عبارت با مخفف DNS در جدول نتیجه دیده میشود؛ مثلاً خرابی خودرو پیش از آغاز مسابقه می...
DNS
شروعنکردن مسابقه (DNS)
DNS مخفف عبارت انگلیسی Did Not Start و به معنی «شروعنکردن مسابقه» است. در نتایج فرمول یک، این وضعیت برای رانندهای به کار میرود که شرایط حضور در مسابقه را کسب کرده، اما نتوانسته آن را آغاز کند؛ برای...
Differential
دیفرانسیل
دیفرانسیل یا Differential، بخشی از مجموعهٔ انتقال قدرت است که نیروی محرک را به چرخها میرساند و امکان چرخیدن آنها با سرعتهای متفاوت را فراهم میکند. در خودروی فرمول یک، این وظیفه به چرخهای عقب مرب...
Diffuser
دیفیوزر
دیفیوزر یا Diffuser، بخش رو به بالای انتهای کف خودرو است که مسیر خروج هوای زیر خودرو را شکل میدهد. طراحی آن به حفظ فشار پایین زیر کف و تولید نیروی رو به پایین کمک میکند؛ بنابراین اثرش به هوای بیرون...
Dirty Air
هوای کثیف
هوای کثیف (Dirty Air) جریان هوای آشفتهای است که معمولاً پس از عبور خودروی جلویی به خودروی تعقیبکننده میرسد و عملکرد آیرودینامیکی آن را مختل میکند. «کثیف» در این اصطلاح به آشفتگی جریان اشاره دارد،...
DSQ
حذف از نتیجه (DSQ)
DSQ مخفف Disqualified و به معنی «حذف از نتیجه» است؛ یعنی راننده به دلیل نقض مقررات، نتیجهٔ معتبرِ مربوط به آن جلسه را از دست داده است. دیدن این علامت در جدول به معنی کندبودن راننده یا خرابی خودرو نیست...
DSQ
حذف از نتیجه
حذف از نتیجه یا Disqualified، وضعیتی است که در آن راننده یا خودرو به دلیل تخلف، از نتیجهٔ مربوط کنار گذاشته میشود. این وضعیت در جدولها با مخفف DSQ نمایش داده میشود. راننده ممکن است مسیر مسابقه را ت...
Double Diffuser
دیفیوزر دوگانه
دیفیوزر دوگانه یا Double Diffuser، نام طراحی تاریخیای است که با افزودن مسیری در سطحی بالاتر از دیفیوزر اصلی، ظرفیت آیرودینامیکی بخش عقب کف را بیشتر میکرد. در شکل مشهور فصل ۲۰۰۹، هوا از بازشوهای کف ب...
Double Stack
پیتاستاپ پشتسرهم همتیمیها
پیتاستاپ پشتسرهم همتیمیها یا Double Stack زمانی است که دو خودروی یک تیم با فاصلهٔ کوتاه برای توقف به پیت میآیند و خدمه در جایگاه تیم ابتدا به یکی و سپس به دیگری سرویس میدهند. منظور، انجام دو سرو...
Double Yellow Flags
پرچم زرد دوتایی
پرچم زرد دوتایی، نمایش همزمان دو پرچم زردِ در حال حرکت برای هشدار دربارهٔ خطری جدی در محدودهٔ پیست است؛ ممکن است مسیر کاملاً یا تا حدی مسدود باشد یا مارشالها روی پیست یا کنار آن کار کنند. راننده بای...
Downforce
نیروی رو به پایین
نیروی رو به پایین یا داونفورس (Downforce)، مؤلفهٔ رو به پایینِ نیروی آیرودینامیکی وارد بر خودروست. این نیرو در اثر جریان هوا پیرامون خودرو و زیر آن ایجاد میشود و خودرو را بیشتر به سطح پیست میفشارد؛...
Drag
مقاومت هوا
مقاومت هوا یا درگ (Drag)، نیروی آیرودینامیکیِ مخالف حرکت خودرو در هواست. این نیرو در امتداد حرکت به عقب وارد میشود و پیشرفتن خودرو را دشوارتر میکند؛ بنابراین درگ زیاد میتواند سرعت خودرو را در مسیر...
DRS
سیستم کاهش مقاومت هوا (DRS)
DRS مخفف Drag Reduction System و به معنی سیستم کاهش مقاومت هواست. در فرمول یکِ دورهٔ ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۵، راننده با این سامانه میتوانست فلپ بال عقب را در شرایط مجاز باز کند؛ مقاومت هوا کمتر میشد و خودرو در...
DRS
سیستم کاهش مقاومت هوا
سیستم کاهش مقاومت هوا، یا Drag Reduction System، سامانهٔ بال عقب فرمول یک در دورهٔ ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۵ بود که با بازکردن یک فلپ، مقاومت آیرودینامیکی خودرو را کم میکرد. این کاهش مقاومت به خودرو کمک میکرد در...
Drift
دریفت
دریفت یا Drift، عبور از پیچ با لغزش جانبی خودرو در حالی است که راننده هنوز کنترل آن را حفظ میکند. در فرمول یک، این واژه معمولاً برای توصیف سرخوردنِ کنترلشده هنگام فشارآوردن به خودرو یا اصلاح لغزش به...
Drive-through Penalty
جریمهٔ عبور از پیتلین
جریمهٔ عبور از پیتلین یا Drive-through Penalty، مجازاتی است که راننده با ورود به پیتلین و برگشتن به مسابقه، بدون توقف، اجرا میکند. او در این عبور باید محدودیت سرعت پیتلین را رعایت کند. تعریف جریمه...
Drivers’ Briefing
جلسهٔ توجیهی رانندگان
جلسهٔ توجیهی رانندگان، نشست رسمیای در جریان آخر هفتهٔ مسابقه است که رانندگان و مدیران تیمها در آن با مدیر مسابقه دربارهٔ اجرای رویداد و موضوعهای مرتبط با رانندگی و ایمنی گفتوگو میکنند. این جلسه ب...
Drivers’ Championship
قهرمانی رانندگان
قهرمانی رانندگان، رقابتِ امتیازیِ رانندهها در طول فصل فرمول یک است. رانندهای که در پایان فصل بیشترین امتیاز را جمع کرده باشد، عنوان قهرمان جهان رانندگان را میگیرد. این عنوان به کل فصل مربوط است و ب...
Drivers’ Parade
رژهٔ رانندگان
رژهٔ رانندگان، برنامهٔ معرفی و دیدار با هواداران پیش از مسابقهٔ اصلی است که رانندگان در آن شرکت میکنند. این فعالیت، بخش رقابتی و زمانگیریشدهٔ مسابقه یا دور شکلگیریِ پیش از استارت نیست. فعالیت روز...
DRS Train
قطار دیآراس
قطار دیآراس یا DRS Train، گروهی از خودروهای نزدیک به هم در دورهٔ استفاده از DRS در فرمول یک است که چند خودروی پشتسرهم، امکان استفاده از این سامانه را دارند. در چنین وضعیتی، خودروی تعقیبکننده ممکن...
Drying Line
مسیر خشکشوندهٔ پیست
مسیر خشکشونده یا Drying Line، نوار یا خطی از پیست خیس است که زودتر از بخشهای اطراف خشک میشود و چسبندگی بهتری پیدا میکند. ممکن است همین خط برای استفاده از لاستیک اسلیک مناسبتر شود، در حالی که بیرو...
DAS
فرمان دومحوره (DAS)
DAS مخفف Dual Axis Steering و به معنی فرمان دومحوره است؛ نام سامانهٔ مرسدس در فصل ۲۰۲۰ که با حرکت جلو و عقبِ فرمان، زاویهٔ تو (Toe) در چرخهای جلو را تغییر میداد. راننده برای پیچیدن همچنان فرمان را م...
DAS
فرمان دومحوره
فرمان دومحوره، یا Dual Axis Steering، سامانهای بود که مرسدس در فصل ۲۰۲۰ معرفی کرد و به راننده اجازه میداد با جلو و عقب بردن فرمان، زاویهٔ تو (Toe) در چرخهای جلو را تغییر دهد. زاویهٔ تو، جهت قرارگرف...