واژهنامه آکادمی
اصطلاحات و مخففهای تخصصی دنیای موتور اسپورت.
Race Director
مدیر مسابقه
مدیر مسابقه یا Race Director، مقام رسمی مسئول هدایت اجرای جلسات و تصمیمهای عملیاتیِ مسابقه در حدود مقررات است. در فرمول یک، موضوعهایی مانند اجرای روند استارت، توقف جلسه در وضعیت ناایمن و استفاده از...
Race Engineer
مهندس مسابقه
مهندس مسابقه یا Race Engineer، مهندسی است که میان راننده و گروه فنی تیم ارتباط اصلی برقرار میکند و برای استخراج عملکرد بهتر از خودرو و راننده کار میکند. او اطلاعات تیم را به پیام قابلاستفاده برای ر...
Race Neutralisation
خنثیسازی مسابقه
خنثیسازی مسابقه، قرارگرفتن رقابت در وضعیتی کنترلشده است که رانندگان برای ایمنی، سرعت و رفتار خود را طبق دستورهای ویژه محدود میکنند. در فرمول یک، خودروی ایمنی و خودروی ایمنی مجازی دو راه اجرای این ک...
Race Overalls
لباس مسابقه
لباس مسابقه یا Race Overalls، پوشش یکپارچهٔ بیرونی راننده است که بدن را از گردن تا مچ دستها و مچ پاها میپوشاند و برای کاهش اثر شعله و انتقال گرما طراحی میشود. این لباس بخشی از مجموعهٔ پوشش حفاظتی ا...
Race Pace
سرعت عملکرد در مسابقه
سرعت عملکرد در مسابقه یا Race Pace، توان خودرو و راننده برای ثبت زمانهای رقابتی در طول دورهای مسابقه است. این ارزیابی به سرعتی مربوط میشود که بتوان با توجه به لاستیک، سوخت و نیازهای مدیریت خودرو ادا...
Race Weekend
آخر هفتهٔ مسابقه
آخر هفتهٔ مسابقه مجموعهٔ برنامهها و جلسات یک رویداد فرمول یک است؛ از تمرین و تعیین خط تا مسابقهٔ اصلی. این اصطلاح به کل رویداد اشاره میکند و با خودِ مسابقهٔ گرندپری، که فقط بخشی از آن است، فرق دارد....
Racing Gloves
دستکش مسابقه
دستکش مسابقه یا Racing Gloves، پوشش حفاظتی دست راننده است که در مسابقهٔ خودرو برای کاهش اثر گرما و شعله طراحی میشود و تا بخشی از ساعد ادامه دارد. این دستکش باید در کنار حفاظت، امکان گرفتن فرمان و کار...
Racing Line
خط مسابقه
خط مسابقه یا Racing Line مسیر حرکت خودرو در پیست برای گذر سریع و مؤثر از پیچها و ادامهٔ مسیر است. این «خط» الزاماً روی آسفالت نقاشی نشده و کوتاهترین مسیر هندسی هم نیست؛ نحوهٔ استفاده از عرض پیست می...
Rake
شیب طولی خودرو
شیب طولی خودرو یا Rake، زاویهٔ قرارگرفتن بدنه و کف در راستای جلو به عقب نسبت به سطح زمین است. وقتی عقب خودرو نسبت به جلو بالاتر باشد، از شیب مثبت صحبت میشود؛ High Rake و Low Rake به بزرگتر یا کوچکت...
Rear Wing
بال عقب
بال عقب یا Rear Wing، مجموعهٔ سطوح آیرودینامیکی نصبشده در عقب خودروی فرمول یک است که جریان هوا روی آنها نیرویی به سمت پیست ایجاد میکند. از این نظر شبیه بال هواپیما با هدفی معکوس عمل میکند: بهجای...
Recharge
حالت شارژ مجدد
حالت شارژ مجدد، یا Recharge، به کارکردها و تنظیماتی گفته میشود که انرژی الکتریکی را برای استفادهٔ بعدی در ذخیرهساز انرژی پیشرانه فراهم میکنند. در فرمول یکِ ۲۰۲۶، این فرایند فقط هنگام ترمزگیری رخ نم...
Reconnaissance Lap
دور شناسایی (Reconnaissance Lap)
دور شناسایی دوری پیش از استقرار خودرو در شبکهٔ استارت است که راننده آن را پس از خروج از پیتلین طی میکند. این دور فرصتی برای دیدن شرایط پیست، از جمله میزان خیسی آن، پیش از مسابقه فراهم میکند. واژهن...
Red Flag
پرچم قرمز
پرچم قرمز علامت توقف جلسه یا تعلیق مسابقه است؛ برای نمونه، وقتی حادثه، مانع خطرناک یا وضعیت شدید آبوهوا ادامهٔ حرکت رقابتی را ناایمن میکند. رانندگان باید بلافاصله سرعت را کم کنند و سبقت نگیرند. این...
Refuelling
سوختگیری مجدد
سوختگیری مجدد، افزودن سوخت تازه به مخزن خودرو پس از سوختگیری قبلی است. وقتی این کار در طول مسابقه مجاز باشد، تیم میتواند برنامهٔ توقفهای خود را با مقدار سوختِ هر بخش از مسابقه هماهنگ کند؛ اما در ف...
Reprimand
توبیخ
توبیخ یا Reprimand، یک مجازات رسمی انضباطی است که بدون افزودن مستقیم زمان به نتیجه، تخلف را ثبت میکند. توبیخ در فهرست مجازاتهای کد بینالمللی ورزشی قرار دارد و با یک هشدار معمولی یا نمایش پرچم سیاه...
R&D
تحقیق و توسعه (R&D)
R&D مخفف Research and Development و به معنی تحقیق و توسعه است؛ در فرمول یک به کار مهندسی برای شناخت، آزمایش و پرورش ایدهها و فناوریهای موردنیاز خودرو و ابزارهای توسعه اشاره دارد. این فعالیت میتواند...
R&D
تحقیق و توسعه
تحقیق و توسعه در تیم فرمول یک، فرایند بررسی ایدهها و فناوریها و تبدیل آنها به راهحلهای قابلاستفاده برای خودرو است. این کار از شناخت مسئله و سنجش مزایا و محدودیتهای یک ایده تا شبیهسازی، طراحی آ...
Reserve Driver
رانندهٔ ذخیره
رانندهٔ ذخیره یا Reserve Driver، رانندهای است که تیم برای جایگزینی رانندهٔ اصلی در صورت ناتوانی او از حضور، آماده نگه میدارد. برای مثال، بیماری یا آسیبدیدگی رانندهٔ اصلی ممکن است باعث شود تیم به گز...
Restart
شروع مجدد مسابقه
شروع مجدد مسابقه به بازگشت رقابت پس از یک دورهٔ محدودیت یا توقف گفته میشود. در فرمول یک، این عبارت میتواند به پایان دورهٔ خودروی ایمنی یا به ازسرگیری پس از توقف با پرچم قرمز اشاره کند؛ رویهٔ این دو...
Retirement
کنارهگیری از مسابقه
کنارهگیری از مسابقه یا Retirement، زمانی است که خودرو پس از شروع مسابقه، پیش از پایان از ادامهٔ رقابت بازمیماند یا کنار گذاشته میشود. خرابی فنی یا آسیب ناشی از برخورد میتواند چنین وضعیتی ایجاد کند...
Ride Height
ارتفاع خودرو از زمین
ارتفاع خودرو از زمین یا Ride Height، فاصلهٔ بخش زیرین خودرو از سطح پیست است. وقتی میگویند خودرو با ارتفاع کمتری تنظیم شده، منظور این است که زیر آن به آسفالت نزدیکتر قرار دارد. ارتفاع جلو و عقب میتو...
Right of Review
حق درخواست بازبینی
حق درخواست بازبینی یا Right of Review، راهی برای درخواستِ رسیدگی دوباره به تصمیم داوران بر پایهٔ کشف یک عنصر تازه، مهم و مرتبط است که هنگام تصمیمگیری در دسترس نبوده است. در رأیِ پس از جلسهٔ رسیدگی، ا...
Roll Hoop
سازهٔ محافظ واژگونی
سازهٔ محافظ واژگونی یا Roll Hoop، در خودروی فرمول یک سازهٔ اصلیِ بالای شاسی و پشت سر راننده است که برای حفاظت هنگام وارونهشدن خودرو طراحی میشود. مقررات فصل ۲۰۲۶ آن را «سازهٔ اصلی محافظ واژگونی» مین...
Rolling Start
استارت متحرک
استارت متحرک روشی برای شروع رقابت است که خودروها هنگام آغاز آن در حرکتاند و برای استارت دوباره روی شبکه متوقف نمیشوند. در فرمول یک، این روش میتواند پس از دورهای شکلگیری پشت خودروی ایمنی، هنگامی به...
Rubbered-in
پیست با لایهٔ لاستیک
پیست با لایهٔ لاستیک یا Rubbered-in، وضعیتی است که عبور خودروها مقداری از لاستیک تایر را روی سطح مسیر نشانده و بهویژه در خط پرتردد، چسبندگیِ شرایط خشک بهتر شده است. این عبارت وضعیت سطح را توصیف میکن...
Run-off
منطقهٔ خروج ایمن
منطقهٔ خروج ایمن یا Run-off، فضای پیشبینیشده در بیرون مسیر مسابقه و پیش از نخستین خط حفاظت است که به کاهش انرژی خودرو یا فراهمشدن فرصت بازیابی کنترل کمک میکند. در تعریف پیست، این فضا پس از حاشیهٔ...
S-bends
پیچهای اسشکل (S-bends)
S-bends به پیچهای پیاپیِ چپ و راست، یا راست و چپ، گفته میشود که شکل مسیرشان شبیه حرف S است. این عبارت در گزارشهای رانندگی برای توصیف یک مجموعهٔ متصل از تغییر جهتها به کار میرود و با نام Esses نیز...
SC
خودروی ایمنی
خودروی ایمنی یا SC خودروی راهبری است که هنگام خطر وارد پیست میشود تا خودروهای مسابقه با سرعت کمتر پشت آن صف بکشند. در این وضعیت، رقابت برای کسب جایگاه خنثی میشود و فرصت رسیدگی به خطر فراهم میآید. د...
SC
خودروی ایمنی (SC)
SC مخفف Safety Car و به معنی «خودروی ایمنی» است؛ خودرویی که با دستور مدیر مسابقه وارد پیست میشود تا در شرایط خطر، حرکت خودروهای مسابقه را با سرعت کنترلشده هدایت کند. در فرمول یک ۲۰۲۶، پیام SC و علائ...
Sandbagging
پنهانکردن توان واقعی
پنهانکردن توان واقعی یا Sandbagging یعنی تیم یا راننده عمداً کمتر از ظرفیت واقعی خودرو عملکرد نشان بدهد تا سرعت بالقوهٔ آن آشکار نشود. این اصطلاح بیشتر در بحث آزمایش پیشفصل و تمرین شنیده میشود؛ برا...
Scrubbed Tyre
لاستیک از پیش کارکرده
لاستیک از پیش کارکرده یا Scrubbed Tyre، لاستیکی است که پیش از استفادهٔ موردنظر، برای مدت کوتاهی روی پیست کار کرده است؛ مثلاً چند دور در تمرین، سپس کنار گذاشته شده تا بعداً دوباره استفاده شود. این عنوا...
Scrutineering
بازرسی فنی
بازرسی فنی یا Scrutineering، روند بررسی مطابقت خودرو و تجهیزات مرتبط با مقررات قابلاعمال رقابت است. در فرمول یک، نمایندهٔ فنی FIA میتواند در طول رویداد، خودروها را بررسی کند یا انجام بررسی را به باز...
Scuderia
اسکودریا
اسکودریا (Scuderia) واژهای ایتالیایی به معنی «اصطبل» است که در گزارشهای فرمول یک بهعنوان نام کوتاه تیم فراری به کار میرود. این کاربرد از نام «اسکودریا فراری» میآید. واژهنامهٔ رسمی فرمول یک، مدخل...
Sector
سکتور
سکتور یا Sector، یکی از بخشهای اصلی زمانگیری یک دور پیست است. در فرمول یک، دور به سه سکتور تقسیم میشود و زمان هر بخش جدا ثبت میشود. این تفکیک نشان میدهد راننده در کدام قسمت زمان گرفته یا از دست د...
Session
جلسه
جلسه یک بازهٔ مشخص از فعالیت خودروها در پیست است که هدف، زمانبندی و قواعد خودش را دارد؛ مانند تمرین آزاد، تعیین خط، اسپرینت یا مسابقهٔ اصلی. یک آخر هفتهٔ مسابقه چند جلسه دارد و واژهٔ «جلسه» فقط به تم...
Set-up
تنظیمات خودرو
تنظیمات خودرو یا Set-up، انتخاب مجموعهٔ تنظیمهایی است که رفتار خودرو را با پیست، شرایط و نیاز راننده هماهنگ میکند. زاویهٔ بال، ارتفاع بدنه، تنظیمهای تعلیق و توزیع نیروی ترمز از نمونههای آناند. هد...
Shakedown
آزمایش اولیهٔ خودرو
آزمایش اولیهٔ خودرو یا Shakedown، نخستین برنامهٔ رانندگی برای اطمینان از کارکرد درست خودروی تازهمونتاژشده یا تازهآمادهشده است. تمرکز آن معمولاً بر راهافتادن خودرو، کارکرد سامانهها و پیدا کردن ایر...
Short Run
ران کوتاه
ران کوتاه یا Short Run، نوبت کوتاهی از حضور خودرو در پیست است که نسبت به ران طولانی، دورهای کمتری برای هدف مشخص برنامه دارد. در تمرین، ممکن است برای بررسی عملکرد تکدور یا ارزیابی سریع یک تغییر به کار...
Short-shifting
تعویض زودهنگام دنده
تعویض زودهنگام دنده یا Short-shifting، یعنی راننده زودتر از نقطهٔ معمولِ تعویض برای شتابگیری، به دندهٔ بالاتر برود و نگذارد دور موتور تا همان سطح بالا برسد. در این اصطلاح، «زودهنگام» به زمان انتخاب د...
Sidepod
سایدپاد
سایدپاد یا Sidepod، بخش شکلدادهشدهٔ دو طرف بدنه در کنار و پشت کاکپیت است که با جانمایی تجهیزات خنککاری و هدایت هوا ارتباط دارد. این بخش هم فضای لازم برای اجزایی مانند رادیاتورها را فراهم میکند و ه...
Sighting Lap
دور شناسایی (Sighting Lap)
Sighting Lap در کاربرد فرمول یک به دور شناسایی پیش از مسابقه گفته میشود؛ راننده در مسیر رسیدن از پیتلین به شبکه، وضعیت واقعی پیست و میزان چسبندگی را ارزیابی میکند. این بررسی بهویژه در باران یا وقت...
Simulator
شبیهساز
شبیهساز ابزاری است که رفتار خودرو و محیط رانندگی را با مدلهای رایانهای بازسازی میکند تا تیم بتواند بدون حضور خودروی واقعی در پیست، رانندگی و تنظیمات را بررسی کند. در نوع دارای راننده، راننده در کا...
Slick Tyres
لاستیک اسلیک
لاستیک اسلیک یا Slick Tyres، لاستیک مسابقهای با سطح تماس صاف و بدون الگوی شیار است که برای شرایط خشک به کار میرود. صافبودن رویه به تماس لاستیک با آسفالت خشک کمک میکند؛ این ویژگی با تمامشدن یا سای...
Slippery Surface Flag
پرچم سطح لغزنده
پرچم سطح لغزنده، نام کاربردیِ پرچم زرد با نوارهای قرمز است که کاهش چسبندگی سطح پیست را به رانندگان خبر میدهد. برای نمونه، وجود آب یا روغن در بخش بعد از محل نمایش علامت میتواند علت آن باشد. هدف هشدار...
Slipstream
اسلیپاستریم (Slipstream)
اسلیپاستریم (Slipstream) بهرهبردن خودروی تعقیبکننده از جریان هوای پشت خودروی جلویی برای کاهش مقاومت هواست. خودروی عقب در این وضعیت میتواند با درگ کمتر سرعت بگیرد یا به خودروی جلو نزدیک شود؛ این اث...
Soft Tyre
لاستیک سافت
لاستیک سافت یا Soft Tyre، نرمترینِ سه ترکیب لاستیک خشکِ انتخابشده برای یک رویداد فرمول یک است و با نشان قرمز روی دیواره شناخته میشود. «سافت» نام نسبیِ همان انتخاب است؛ کد ترکیبی که در یک مسابقه ساف...
Speed Trap
نقطهٔ سنجش سرعت
نقطهٔ سنجش سرعت یا Speed Trap، محل مشخصی در پیست است که سرعت خودرو هنگام عبور از آن اندازهگیری و ثبت میشود. این نقطه معمولاً در بخشی سریع از مسیر، مانند انتهای یک مسیر مستقیم، قرار میگیرد تا دادها...
Spin
چرخیدن خودرو به دور خود
چرخیدن خودرو به دور خود یا Spin، وضعیتی است که خودرو کنترل جهتش را از دست میدهد و حول محور عمودی میچرخد؛ در نتیجه دماغهٔ آن دیگر مسیر موردنظر راننده را دنبال نمیکند. ازدسترفتن چسبندگی عقب و مهارنش...
Split Strategy
استراتژی متفاوت برای همتیمیها
استراتژی متفاوت برای همتیمیها (Split Strategy) یعنی یک تیم برای دو خودروی خود برنامههای مسابقهٔ متفاوتی در پیش بگیرد؛ برای مثال، تعداد یا زمان توقفهای پیت را یکسان انتخاب نکند. تیم با این کار بهج...
Sporting Regulations
مقررات ورزشی
مقررات ورزشی، قواعد مربوط به برگزاری رویداد و جلسات مسابقه و رفتار شرکتکنندگان در آنهاست. در فرمول یکِ فصل ۲۰۲۶، بخش B موضوعاتی مانند مسئولیت مقامهای رویداد، روند تمرین و تعیین خط، استارت و مسابقه،...