جست‌وجو در ریس‌تاک

واژه‌نامه آکادمی

اصطلاحات و مخفف‌های تخصصی دنیای موتور اسپورت.

DNQ

Did Not Qualify

راه‌نیافتن به مسابقه (DNQ)

DNQ مخفف Did Not Qualify و به معنی «راه‌نیافتن به مسابقه» از مسیر تعیین خط است. این مخفف بیانگر نگرفتن شرایط لازم است و نباید آن را صرفاً معادل حذف در Q1، Q2 یا Q3 دانست. راننده‌ای که از ادامهٔ تعیین...

DNQ

Did Not Qualify

راه‌نیافتن به مسابقه

راه‌نیافتن به مسابقه یا Did Not Qualify، به کسب‌نکردن شرایط لازم برای حضور در مسابقه از مسیر تعیین خط اشاره دارد و با مخفف DNQ شناخته می‌شود. این مفهوم با حذف‌شدن از مرحلهٔ اول تعیین خط فرق دارد؛ بسیا...

DNS

Did Not Start

شروع‌نکردن مسابقه

شروع‌نکردن مسابقه یا Did Not Start، وضعیتی است که راننده به مسابقه راه یافته، اما استارت آن را انجام نداده است. این عبارت با مخفف DNS در جدول نتیجه دیده می‌شود؛ مثلاً خرابی خودرو پیش از آغاز مسابقه می...

DNS

Did Not Start

شروع‌نکردن مسابقه (DNS)

DNS مخفف عبارت انگلیسی Did Not Start و به معنی «شروع‌نکردن مسابقه» است. در نتایج فرمول یک، این وضعیت برای راننده‌ای به کار می‌رود که شرایط حضور در مسابقه را کسب کرده، اما نتوانسته آن را آغاز کند؛ برای...

Differential

دیفرانسیل

دیفرانسیل یا Differential، بخشی از مجموعهٔ انتقال قدرت است که نیروی محرک را به چرخ‌ها می‌رساند و امکان چرخیدن آن‌ها با سرعت‌های متفاوت را فراهم می‌کند. در خودروی فرمول یک، این وظیفه به چرخ‌های عقب مرب...

Diffuser

دیفیوزر

دیفیوزر یا Diffuser، بخش رو به بالای انتهای کف خودرو است که مسیر خروج هوای زیر خودرو را شکل می‌دهد. طراحی آن به حفظ فشار پایین زیر کف و تولید نیروی رو به پایین کمک می‌کند؛ بنابراین اثرش به هوای بیرون...

Dirty Air

هوای کثیف

هوای کثیف (Dirty Air) جریان هوای آشفته‌ای است که معمولاً پس از عبور خودروی جلویی به خودروی تعقیب‌کننده می‌رسد و عملکرد آیرودینامیکی آن را مختل می‌کند. «کثیف» در این اصطلاح به آشفتگی جریان اشاره دارد،...

DSQ

Disqualified

حذف از نتیجه (DSQ)

DSQ مخفف Disqualified و به معنی «حذف از نتیجه» است؛ یعنی راننده به دلیل نقض مقررات، نتیجهٔ معتبرِ مربوط به آن جلسه را از دست داده است. دیدن این علامت در جدول به معنی کندبودن راننده یا خرابی خودرو نیست...

DSQ

Disqualified

حذف از نتیجه

حذف از نتیجه یا Disqualified، وضعیتی است که در آن راننده یا خودرو به دلیل تخلف، از نتیجهٔ مربوط کنار گذاشته می‌شود. این وضعیت در جدول‌ها با مخفف DSQ نمایش داده می‌شود. راننده ممکن است مسیر مسابقه را ت...

Double Diffuser

دیفیوزر دوگانه

دیفیوزر دوگانه یا Double Diffuser، نام طراحی تاریخی‌ای است که با افزودن مسیری در سطحی بالاتر از دیفیوزر اصلی، ظرفیت آیرودینامیکی بخش عقب کف را بیشتر می‌کرد. در شکل مشهور فصل ۲۰۰۹، هوا از بازشوهای کف ب...

Double Stack

پیت‌استاپ پشت‌سرهم هم‌تیمی‌ها

پیت‌استاپ پشت‌سرهم هم‌تیمی‌ها یا Double Stack زمانی است که دو خودروی یک تیم با فاصلهٔ کوتاه برای توقف به پیت می‌آیند و خدمه در جایگاه تیم ابتدا به یکی و سپس به دیگری سرویس می‌دهند. منظور، انجام دو سرو...

Double Yellow Flags

پرچم زرد دوتایی

پرچم زرد دوتایی، نمایش هم‌زمان دو پرچم زردِ در حال حرکت برای هشدار دربارهٔ خطری جدی در محدودهٔ پیست است؛ ممکن است مسیر کاملاً یا تا حدی مسدود باشد یا مارشال‌ها روی پیست یا کنار آن کار کنند. راننده بای...

Downforce

نیروی رو به پایین

نیروی رو به پایین یا داون‌فورس (Downforce)، مؤلفهٔ رو به پایینِ نیروی آیرودینامیکی وارد بر خودروست. این نیرو در اثر جریان هوا پیرامون خودرو و زیر آن ایجاد می‌شود و خودرو را بیشتر به سطح پیست می‌فشارد؛...

Drag

مقاومت هوا

مقاومت هوا یا درگ (Drag)، نیروی آیرودینامیکیِ مخالف حرکت خودرو در هواست. این نیرو در امتداد حرکت به عقب وارد می‌شود و پیش‌رفتن خودرو را دشوارتر می‌کند؛ بنابراین درگ زیاد می‌تواند سرعت خودرو را در مسیر...

DRS

Drag Reduction System

سیستم کاهش مقاومت هوا (DRS)

DRS مخفف Drag Reduction System و به معنی سیستم کاهش مقاومت هواست. در فرمول یکِ دورهٔ ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۵، راننده با این سامانه می‌توانست فلپ بال عقب را در شرایط مجاز باز کند؛ مقاومت هوا کمتر می‌شد و خودرو در...

DRS

Drag Reduction System

سیستم کاهش مقاومت هوا

سیستم کاهش مقاومت هوا، یا Drag Reduction System، سامانهٔ بال عقب فرمول یک در دورهٔ ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۵ بود که با بازکردن یک فلپ، مقاومت آیرودینامیکی خودرو را کم می‌کرد. این کاهش مقاومت به خودرو کمک می‌کرد در...

Drift

دریفت

دریفت یا Drift، عبور از پیچ با لغزش جانبی خودرو در حالی است که راننده هنوز کنترل آن را حفظ می‌کند. در فرمول یک، این واژه معمولاً برای توصیف سرخوردنِ کنترل‌شده هنگام فشارآوردن به خودرو یا اصلاح لغزش به...

Drive-through Penalty

جریمهٔ عبور از پیت‌لین

جریمهٔ عبور از پیت‌لین یا Drive-through Penalty، مجازاتی است که راننده با ورود به پیت‌لین و برگشتن به مسابقه، بدون توقف، اجرا می‌کند. او در این عبور باید محدودیت سرعت پیت‌لین را رعایت کند. تعریف جریمه...

Drivers’ Briefing

جلسهٔ توجیهی رانندگان

جلسهٔ توجیهی رانندگان، نشست رسمی‌ای در جریان آخر هفتهٔ مسابقه است که رانندگان و مدیران تیم‌ها در آن با مدیر مسابقه دربارهٔ اجرای رویداد و موضوع‌های مرتبط با رانندگی و ایمنی گفت‌وگو می‌کنند. این جلسه ب...

Drivers’ Championship

قهرمانی رانندگان

قهرمانی رانندگان، رقابتِ امتیازیِ راننده‌ها در طول فصل فرمول یک است. راننده‌ای که در پایان فصل بیشترین امتیاز را جمع کرده باشد، عنوان قهرمان جهان رانندگان را می‌گیرد. این عنوان به کل فصل مربوط است و ب...

Drivers’ Parade

رژهٔ رانندگان

رژهٔ رانندگان، برنامهٔ معرفی و دیدار با هواداران پیش از مسابقهٔ اصلی است که رانندگان در آن شرکت می‌کنند. این فعالیت، بخش رقابتی و زمان‌گیری‌شدهٔ مسابقه یا دور شکل‌گیریِ پیش از استارت نیست. فعالیت روز...

DRS Train

قطار دی‌آر‌اس

قطار دی‌آر‌اس یا DRS Train، گروهی از خودروهای نزدیک به هم در دورهٔ استفاده از DRS در فرمول یک است که چند خودروی پشت‌سرهم، امکان استفاده از این سامانه را دارند. در چنین وضعیتی، خودروی تعقیب‌کننده ممکن...

Drying Line

مسیر خشک‌شوندهٔ پیست

مسیر خشک‌شونده یا Drying Line، نوار یا خطی از پیست خیس است که زودتر از بخش‌های اطراف خشک می‌شود و چسبندگی بهتری پیدا می‌کند. ممکن است همین خط برای استفاده از لاستیک اسلیک مناسب‌تر شود، در حالی که بیرو...

DAS

Dual Axis Steering

فرمان دومحوره (DAS)

DAS مخفف Dual Axis Steering و به معنی فرمان دومحوره است؛ نام سامانهٔ مرسدس در فصل ۲۰۲۰ که با حرکت جلو و عقبِ فرمان، زاویهٔ تو (Toe) در چرخ‌های جلو را تغییر می‌داد. راننده برای پیچیدن همچنان فرمان را م...

DAS

Dual Axis Steering

فرمان دومحوره

فرمان دومحوره، یا Dual Axis Steering، سامانه‌ای بود که مرسدس در فصل ۲۰۲۰ معرفی کرد و به راننده اجازه می‌داد با جلو و عقب بردن فرمان، زاویهٔ تو (Toe) در چرخ‌های جلو را تغییر دهد. زاویهٔ تو، جهت قرارگرف...

ECU

Electronic Control Unit

واحد کنترل الکترونیکی (ECU)

ECU مخفف Electronic Control Unit، به معنی واحد کنترل الکترونیکی است؛ رایانه‌ای که اطلاعات حسگرها و ورودی‌های راننده را دریافت می‌کند و بر پایهٔ برنامهٔ کنترلی، فرمانِ عملگرها را می‌سازد. در خودروی فرم...

ECU

Electronic Control Unit

واحد کنترل الکترونیکی

واحد کنترل الکترونیکی یا ECU رایانه‌ای است که ورودی‌های حسگرها و فرمان‌های راننده را پردازش می‌کند و طبق نرم‌افزار کنترلی به عملگرها دستور می‌دهد. برای نمونه، کنترل سوخت‌رسانی، هماهنگی انتقال قدرت و م...

Endplate

صفحهٔ انتهایی بال

صفحهٔ انتهایی بال یا Endplate، قطعهٔ بدنه در لبهٔ بیرونی یا نزدیک انتهای بال جلو و عقب است. این قطعه بخشی از طراحی مسیر هواست؛ نقش آن فقط بستن انتهای بال یا نگه‌داشتن نشان حامی مالی نیست. تعریف Endpla...

Energy Deployment

به‌کارگیری انرژی برقی

به‌کارگیری انرژی برقی یا Energy Deployment، در فرمول یک به استفاده از انرژی برقیِ سامانهٔ هیبرید برای کمک به حرکت خودرو گفته می‌شود. موتور ژنراتور در حالت موتور، با مصرف انرژی الکتریکی به مسیر انتقال...

Energy Harvesting

بازیابی انرژی

بازیابی انرژی یا Energy Harvesting، در بحث پیشرانهٔ فرمول یک فرایندی است که سامانهٔ هیبرید انرژی مکانیکی را به انرژی برقی تبدیل می‌کند تا برای استفاده در دسترس باشد. نمونهٔ آشنای آن هنگام کاهش سرعت رخ...

ERS

Energy Recovery System

سیستم بازیابی انرژی

سیستم بازیابی انرژی یا Energy Recovery System، با مخفف ERS، مجموعه‌ای است که انرژی را بازیابی می‌کند، برای استفادهٔ دوباره در اختیار می‌گیرد و به کمک آن بخشی از نیروی محرک خودرو را تأمین می‌کند. این ن...

ERS

Energy Recovery System

سیستم بازیابی انرژی (ERS)

ERS مخفف Energy Recovery System و به معنی سیستم بازیابی انرژی است. این نام به مجموعه‌ای از تجهیزات اشاره می‌کند که انرژی را بازیابی، به شکل قابل‌استفاده ذخیره و دوباره برای تولید توان در اختیار خودرو...

ES

Energy Store

ذخیره‌ساز انرژی

ذخیره‌ساز انرژی یا Energy Store، با مخفف ES، بخشی از سامانهٔ هیبرید فرمول یک است که انرژی برقی را برای استفادهٔ بعدی نگه می‌دارد و معمولاً با نام باتری شناخته می‌شود. در تعریف فنی، این مجموعه فقط سلول...

ES

Energy Store

ذخیره‌ساز انرژی (ES)

ES مخفف Energy Store، به معنی ذخیره‌ساز انرژیِ سامانهٔ هیبرید فرمول یک است. این مجموعه انرژیِ بازیابی‌شده را برای مصرف بعدی نگه می‌دارد و معمولاً در گفت‌وگوهای فنی «باتری» نامیده می‌شود. نگه‌داشتن انر...

Engine Braking

ترمز موتوری

ترمز موتوری، یا Engine Braking، کاهش سرعت خودرو با استفاده از مقاومت موتور در برابر چرخش است. این مقاومت از مسیر انتقال قدرت به چرخ‌های محرک می‌رسد و به کم‌شدن سرعت کمک می‌کند؛ بنابراین تمام نیروی کند...

Engine Exhaust

سامانهٔ اگزوز

سامانهٔ اگزوز، مسیر هدایت گازهای خارج‌شده از موتور پس از احتراق است. در موتور توربوشارژ، این جریان به توربین توربو می‌رسد و بخشی از انرژی آن برای چرخاندن کمپرسورِ هوای ورودی به کار می‌رود. اگزوز در ای...

Engine Stall

خاموش‌شدن موتور

خاموش‌شدن موتور یا Engine Stall، توقف ناخواستهٔ کارکرد موتور بر اثر افت بیش‌ازحد دور آن است. نمونهٔ رایج آن در فرمول یک هنگام شروع حرکت دیده می‌شود: هماهنگی نامناسبِ کلاچ و دور موتور یا یک ایراد فنی م...

Esses

پیچ‌های اس‌شکل (Esses)

پیچ‌های اس‌شکل یا Esses، توالی پیچ‌هایی با جهت‌های متناوب‌اند که خودرو را از یک گردش به گردشِ مخالف می‌برند و شکل کلی آن‌ها به حرف انگلیسی S شباهت دارد. این نام، توصیف شکل مسیر است و سرعت ثابت یا شعاع...

EXH

Exhaust Sets

مجموعه‌های اگزوز پیشرانه (EXH)

EXH کد مجموعه‌های اگزوز پیشرانه، یا Exhaust Sets، در مقررات استفاده از قطعات فرمول یک است. این عنوان به گروه مشخصی از قطعات اگزوزِ موتور اشاره دارد که در سهمیه و ثبت استفادهٔ قطعات پیشرانه بررسی می‌شو...

Exhaust-blown Diffuser

دیفیوزر دمشی

دیفیوزر دمشی یا Exhaust-blown Diffuser، آرایشی آیرودینامیکی است که از جریان پرانرژی گازهای اگزوز برای تقویت عملکرد ناحیهٔ دیفیوزر و تولید نیروی رو به پایین استفاده می‌کند. به‌جای آنکه گاز خروجی فقط از...

Extra Formation Lap

دور شکل‌گیری اضافی

دور شکل‌گیری اضافی دوری است که پیش از استارت، علاوه بر دور شکل‌گیری قبلی انجام می‌شود تا مشکلِ به‌وجودآمده مدیریت شود. در فرمول یک ۲۰۲۶، اگر پس از آغاز دور شکل‌گیری و پیش از شروع رقابت مشکلی استارت را...

F-duct

اف‌داکت

اف‌داکت یا F-duct، سامانهٔ هدایت هوایی بود که در خودروی مک‌لارن فصل ۲۰۱۰ برای کاهش مقاومت بال عقب در مسیر مستقیم استفاده شد. راننده با مسدودکردن یک دریچه در کابین، مسیر هوا را تغییر می‌داد تا جریانِ ر...

SP

F1 Sprint

اسپرینت

اسپرینت یا F1 Sprint، مسابقه‌ای کوتاه‌تر از گرندپری است که در بعضی آخر هفته‌های فرمول یک، علاوه بر مسابقهٔ اصلی برگزار می‌شود. رانندگان در آن برای جایگاه و امتیاز قهرمانی رقابت می‌کنند؛ اسپرینت، جلسهٔ...

Falling Off a Cliff

افت ناگهانی عملکرد لاستیک (Falling Off a Cliff)

«افتادن از صخره» یا Falling Off a Cliff، تعبیر راننده‌ها و گزارشگرها برای افت شدید، ناگهانی و پایدار عملکرد لاستیک است که با ادامهٔ استفاده از همان دست برنمی‌گردد؛ لاستیکی که تا چند دور قبل زمان قابل‌...

False Start

استارت کاذب

استارت کاذب به شروع حرکت برخلاف شرایط قانونی استارت گفته می‌شود؛ آشناترین نمونه در فرمول یک، حرکت زودهنگام از جایگاه پیش از خاموش‌شدن چراغ‌های قرمز است. برای این نوع حرکت، اصطلاح Jump Start نیز به کار...

Fastest Lap

سریع‌ترین دور

سریع‌ترین دور یا Fastest Lap، کمترین زمان معتبر ثبت‌شده برای یک دور کامل در محدودهٔ یک جلسه یا مسابقه است. در گزارش یک گرندپری، معمولاً منظور سریع‌ترین دورِ همان مسابقه است؛ زمان بهتر در تمرین یا تعیی...

FIA

Fédération Internationale de l’Automobile

فدراسیون بین‌المللی اتومبیل‌رانی

فدراسیون بین‌المللی اتومبیل‌رانی، نهاد بین‌المللی اداره و مقررات‌گذاری ورزش اتومبیل‌رانی و فدراسیون سازمان‌های خودرویی است. نام فرانسوی آن Fédération Internationale de l’Automobile است و با مخفف FIA ش...

FIA

Fédération Internationale de l’Automobile

فدراسیون بین‌المللی اتومبیل‌رانی (FIA)

FIA مخفف نام فرانسوی Fédération Internationale de l’Automobile، یعنی فدراسیون بین‌المللی اتومبیل‌رانی است. این نهاد، ادارهٔ بین‌المللی ورزش اتومبیل‌رانی را بر عهده دارد و سازمان‌های خودرویی را نیز در...

FIA Formula One World Championship

قهرمانی جهان فرمول یک

قهرمانی جهان فرمول یک یا FIA Formula One World Championship، نام رسمی مجموعهٔ رقابت‌های فرمول یک است که در طول یک فصل برگزار می‌شود. هر گرندپری یک رویداد این مجموعه است؛ نتیجهٔ یک مسابقه و جایگاه در ق...

Filming Day

روز فیلم‌برداری

روز فیلم‌برداری در فرمول یک، نام رایج برنامه‌ای است که تیم در آن برای تولید تصاویر و محتوای تبلیغاتی، خودرو را در پیست به حرکت درمی‌آورد. در مقررات فصل ۲۰۲۶، فعالیتِ صرفاً بازاریابی یا تبلیغاتی با خود...